0 C
Kielce
poniedziałek, 29 listopada, 2021
0 C
Kielce
poniedziałek, 29 listopada, 2021

Przebudowa dworca PKP. Kielce nie mogą przespać tego momentu! [FELIETON]

Warto przeczytać

Ostatni remont kieleckiego dworca PKP nie należał do udanych. Elewacje ocieplono styropianem i wykończono tynkiem akrylowym, który po kilku latach pokryła pleśń. Obecny remont pozwala naprawić ten błąd. Czy tak się jednak stanie? Rozwój sieci lokalnych połączeń to szansa na ożywienie dworca, a z nim i centrum  miasta. Dlatego Kielce nie mogą sobie pozwolić na przespanie tego ważnego momentu, a przebudowa dworca powinna być poprzedzona namysłem – podkreśla dr Michał Wiśniewski, kielczanin, członek zarządu Fundacji Instytut Architektury, autor wielu publikacji dotyczących historii architektury

Przebudowy dworców kolejowych od lat wzbudzają ogromne emocje. Kiedy na początku lat 60. XX wieku w Nowym Jorku zaczęto burzyć dworzec Pennsylvania Station w mieście zawrzało. Władze spółki kolejowej były jednak nieprzejednane. W miejscu wyjątkowego dzieła architektury przełomu XIX i XX wieku wolały postawić biurowiec i halę widowiskową. Hala dworca trafiła do podziemi stając się szybko tematem drwin i przyczyną powszechnego narzekania. Kiedy kilka lat późnej inna firma kolejowa podjęła próbę podobnego przekształcenia dworca Grand Central Terminal. Opór publiczny był jednak tak duży, że budynek postanowiono zachować. Dworce kolejowe są często symbolami miast, ważnymi punktami w ich przestrzeni oraz przede wszystkim w świadomości mieszkańców. Tym bardziej przebudowa dworca powinna być poprzedzona namysłem.

Wielki remont polskich dworców

Od ponad dekady w Polsce trwa wielki remont dworców kolejowych. Napływ środków akcesyjny po wejściu Polski do Unii Europejskiej sprawił, że to co zawsze było wielkim nieszczęściem i powodem wstydu użytkowników PKP, szybko zaczęło się zmieniać. Początkowo remontami objęto najważniejsze, węzłowe stacje w największych miastach. Dzisiaj prowadzone są do coraz mniejszych miejscowości. Perspektywa kilkunastu lat od pierwszych tego typu ingerencji pozwala przyjrzeć się strategiom remontów, które przyjęto i zastanowić nad tym gdzie udało się odnieść sukces, a gdzie poniesiono porażkę.

Dworzec PKP Kielce - Perony
Dworzec PKP Kielce (fot. © TKNEWS.pl)

Dworzec w Kutnie już nie straszy

Już pobieżna analiza pozwala zauważyć, że bardzo dużą rolę odegrało to czy konkretny dworzec został objęty wcześniej ochroną konserwatorską. Wpis do rejestru zabytków był zazwyczaj bardzo pomocny w zachowaniu wartościowych budynków oraz impulsem dla odpowiedniego zagospodarowania jego otoczenia. Tutaj szczególnie ciekawe są przykłady budynków najstarszych, powstałych jeszcze w XIX wieku lub na początku XX wieku. Dworzec we Wrocławiu, w Tarnowie lub w Toruniu są obecnie wizytówkami swoich miast. W stolicy Dolnego Śląska jeden z największych i najstarszych dworców na terenie dzisiejszej Polski odzyskał dawny blask, ponadto dotychczasowy parking przed dworcem zamieniono w nowy plac miejski. W Tarnowie secesyjna hala dworca po remoncie zamieniła się w tymczasową galerię sztuki. Jeżeli historyczny budynek przestał wystarczać, czasami stawiano obok niego nowe elementy. Tak było w Kutnie, gdzie dworzec kolejowy był szczególnie problematycznym symbolem miasta. Za sprawą piosenki „Polska” zespołu Kult zapisał się w latach 80. XX wieku w rodzimej popkulturze jako ucieleśnienie brudu i zapaści cywilizacyjnej kojarzonej z rodzimą koleją. Dzięki pracom remontowym i konserwatorskim, od blisko dekady dworzec w Kutnie już nie straszy, jest ozdobą miasta, podobnie jak pobliska pokryta cortenem nowa wiata dla podróżnych.

Konserwatorskie podejście do budynków kolejowych dotyczyło też młodszych obiektów, jak międzywojenny dworzec w Szczecinie lub socrealistyczny dworzec w Gdyni. Dobrych przykładów takich interwencji jest dużo więcej. Bardzo głośna kilka lat temu była przebudowa dworca w Rumii, gdzie postanowiono umieścić miejską bibliotekę. Niedawno wiele pochwał i nagród otrzymała przebudowa niedużej stacji w Oświęcimiu.

Galeria handlowa a dworce

Nie wszędzie jednak efekty remontów stacji kolejowych były udane. Zupełnie inaczej podchodzono do modernistycznych budynków powstałych po 1956 roku. Kiedy w 2007 roku ogłoszono przyznanie organizacji EURO 2012 Polsce i Ukrainie, w Warszawie rozgorzała dyskusja o tym czy Dworzec Centralny należy remontować, czy może jednak zburzyć i wybudować w jego miejscu nową konstrukcję. Ostatecznie wybrano to pierwsze rozwiązanie. Podobnie, chociaż bez szczególnego pietyzmu do oryginalnego detalu, postanowiono postąpić z dworcem Warszawa Wschodnia. Zupełnie inaczej potraktowano Dworzec Główny w Katowicach, gdzie pomimo głośnych protestów nowoczesna ikona miasta została wyburzona. W jej miejscu powstała galeria handlowa. Kiedyś dworzec był sercem nie tylko Katowic, ale całego Górnego Śląska i Zagłębia, miejscem przesiadkowym i bramą do miasta. Z perspektywy lat można stwierdzić, że wyburzenie i budowa galerii miały negatywny wpływ na przestrzeń i życie Katowic. Kiedyś centrum miasta był dworzec, brudny i źle utrzymany, ale czytelny w swojej dominującej funkcji w świadomości mieszkańców. Dzisiaj trudno jest wskazać takie miejsce w centrum Katowic. Podobną drogą jak stolica Górnego Śląska podążył Poznań, gdzie również nad torami wzniesiono galerię handlową. Jeszcze jeden taki przypadek stanowi Kraków, gdzie tym razem obok peronów wzniesiono jedną z największych w Polsce galerii handlowych, a halę dworcową umieszczono pod ziemią. Zarówno w Poznaniu, jak i w Krakowie wskazanie gdzie jest dworzec, gdzie jest jego główne wejście oraz jak z niego trafić na peron może stanowić wyzwanie.

Dworzec PKP Kielce - Nieczynny Neon
Dworzec PKP Kielce – Kultowy neon wart ocalenia (fot. © TKNEWS.pl)

Jaką drogą podążą Kielce?

Tutejszy dworzec został oddany do użytku na początku lat 70. XX wieku, jest to wartościowa modernistyczna konstrukcja, która spaja przedzielone torami dwie części miasta. Wielkie przeszklenie hali dworca jest ciekawym akcentem na zakończeniu ulicy Sienkiewicza. Szczególnie, kiedy odbija się w nim słońce, budynek tworzy wyjątkowy efekt plastyczny. Ostatni remont dworca nie należał do udanych. Elewacje ocieplono styropianem i wykończono tynkiem akrylowym, który po kilku latach pokryła pleśń. Obecny remont pozwala naprawić ten błąd i znaleźć szlachetny materiał do wykończenia elewacji. Bardzo ważny będzie też odpowiedni dobór przeszkleń. W przypadku dworca autobusowego sięgnięto po szkło refleksyjne, które działa jak lustro. W przypadku dworca kolejowego ważne będzie zachowanie efektu wielkiej przeszkoleni hali i ciągłości widoku w stronę Czarnowa. Czy tak się jednak stanie?

Kielce nie mogą przespać tego momentu!

Po Polsce porusza się już blisko 25 mln samochodów, a w największych ośrodkach na 1000 mieszkańców przypada nawet ponad 600 pojazdów. Kolej jest jedyną szansą na zahamowanie tego niebezpiecznego trendu. Od początku transformacji, ilość połączeń kolejowych w Polsce stale malała. Remonty dworców i linii oraz wymiana taboru stworzyły szansę na renesans podróży koleją. W ostatnich latach, w kliku największych polskich miastach obserwujemy też konsekwentny rozwój kolei metropolitalnych. Kielce nie mogą sobie pozwolić na przespanie tego ważnego momentu. Rozwój sieci lokalnych połączeń to szansa na ożywienie dworca, a z nim i centrum  miasta. Nadmierna komercjalizacja i dzielenie przestrzeni zniszczy tą szansę, przed którą soi obecnie miasto. Pozostaje mieć nadzieję, że remont pozwoli zachować kształt hali i umożliwi wykorzystanie jej dla nowych, publicznych funkcji. Może też stać się początkiem odzyskiwania dla miasta placu przed dworcem i dyskusji o architekturze w sąsiedztwie tego strategicznego dla Kielc miejsca.

Michał Wiśniewski - profilowe
Michał Wiśniewski (fot. Materiały własne)

Dr Michał Wiśniewski – pracownik Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (Katedra Historii Gospodarczej i Społecznej) oraz Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie, członek zarządu Fundacji Instytut Architektury, koordynator programu studiów podyplomowych Akademia Dziedzictwa. Autor publikacji naukowych i popularnonaukowych dotyczących historii architektury Krakowa i Polski w XX wieku, m.in. opracowań monograficznych na temat działalności krakowskich architektów Ludwika Wojtyczki, Adolfa Szyszko-Bohusza. Autor lub współautor wystaw poświęconych historii architektury, m.in. wystawy „Figury niemożliwe” pokazanej w Pawilonie Polskim podczas Międzynarodowego Biennale Architektury w Wenecji w 2014 roku.


Przebudowa dworca PKP

Kilkanaście dni temu PKP SA ogłosiła, że jeszcze w tym roku rozpocznie się przebudowa kieleckiego dworca PKP:

Kielce zasługują na reprezentacyjny dworzec. Jest przetarg na przebudowe dworca PKP

Wizualizacje i główne założenia remontu wywołały sporą dyskusję wśród architektów i kielczan.

 

„Niejedna łza się polała. Spotykaliśmy w lesie płaczące dzieci”: anestezjolog z Kielc pomagał uchodźcom na granicy

Te dyżury nie przerastały nas medycznie, ale były psychicznie bardzo obciążające, niejedna łza się polała. Psychoterapeutki, które z nami pracują, cały czas mają co robić - opowiada dr Jakub Sieczko, pochodzący z Kielc specjalista...

„Wszystkie nasze strachy” to szansa na rozszerzenie empatii, znalezienie zrozumienia w bohaterach tak bardzo podobnych do nas lub do ludzi, których znamy

Tym razem nieco mniej obiektywnie, nieco mniej rzeczowo, lecz zdecydowanie bardziej z serca, bo po „Wszystkich naszych strachach” wiele w nim szufladek musiałam do pierwotnego stopnia ogarnąć, zrobić porządek z harmidrem, jaki w mojej...

Oberek lepszy niż karnet na fitness – wywiad z Anną Pęczalską

Moim marzeniem jest aby taniec ludowy był popularny tak jak teraz nowoczesny. Aby nikt się go nie wstydził. I żeby zarazić tym tańcem troszkę mocniej Kielce – podkreśla Anna Pęczalska*, nowa koordynatorka Zespołu Pieśni i...

Nie jestem głupią lesbą i nie idę po Wasze dzieci. Ludzie, dajcie nam żyć!

Nie jestem zboczeńcem i głupią lesbą. Jestem LGBT i jestem tu, wśród was, obok, za ścianą. Po co mi ta walka? Żebyście zrozumieli, że jestem taka sama jak Wy i dali mi te sama...

Tanecznym krokiem po trzydziestce. Rewanż 30 plus dobrze się bawi i wygrywa mistrzostwa świata

Są dla siebie jak rodzina. Choć każdy ma własne życie to łączy ich pasja do tańca i wielka przyjaźń. Tancerze z kieleckiej grupy Rewanż 30 plus są Mistrzami Świata w swojej kategorii wiekowej Wszystko zaczęło...

Kielce coraz bardziej otwarte na wege. Dlaczego warto i które lokale w mieście serwują taką kuchnię?

Gdy 13 lat temu podjąłem decyzję o weganizmie, spotkałem się z komentarzami, że taka dieta jest zbyt skrajna. Tymczasem ja cały czas czuje się świetnie. Kiedy zrobiłem badania, były do tego stopnia wzorcowe, że...

Popularne

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Najnowsze

79. Tour de Pologne rozpocznie się w Kielcach

Do Kielc, po ośmiu latach przerwy, powróci Tour de Pologne UCI World Tour - wieloetapowy wyścig kolarski, organizowany cyklicznie na terenie Polski, będący jedną z najbardziej prestiżowych międzynarodowych imprez sportowych  Jego 79. edycja odbędzie się...

Zaplanuj swój wymarzony ślub w ciągu jednego dnia!

Ślub i wesele zbliżają się wielkimi krokami a wy nie macie pojęcia, jak zaplanować te, bez wątpienia, najważniejsze w waszym życiu, uroczystości? Bez obaw. Doświadczona ekipa Targów Ślubnych już od ponad 20 lat skutecznie...

Black Friday z promocjami, ale także prawami! O czym powinieneś wiedzieć, jeśli chcesz skorzystać z promocji?!

Koniec listopada to tradycyjnie już czas dużych zniżek w sklepach stacjonarnych i internetowych. Sprzedawcy kuszą nas towarem o obniżonej cenie, a witryny sklepowe zachęcają do zakupów. Pamiętajmy, że jako konsumenci korzystający z promocji i...

Najnowsze

Używamy plików cookie do personalizowania treści i reklam, udostępniania funkcji mediów społecznościowych i analizowania naszego ruchu. Udostępniamy również informacje o korzystaniu z naszej witryny naszym partnerom w mediach społecznościowych, reklamie i analizie. View more
Akceptuje